TAYCED 3. Atık Sempozyumunda

14-18 Nisan 2013 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen 3. Atık Sempozyumuna stand açarak katılan TAYÇED, kamu otoriteleri ve sektörel medya başta olmak üzere atık sektörünün  aktörleri ile tanışma ve görüş alışverişinde bulunma fırsatı bulmuştur.
TAYÇED adına Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Recydia Genel Müdürü Sn. Dr. Oğuz CAN, ve Genel Sekreterimiz Sn. Osman BOZ  TAYÇED’i temsilen sempozyuma katılmışlardır. Sempozyum programı çerçevesinde  2 sunum yapan Sn Oğuz CAN, TAYÇED’in neden kurulduğunu, sektördeki yerini ve gelecek projeksiyonunu, atık yönetimi sektörünün genel değerlendirmesi üzerinden katılımcılarla paylaştı. Sn. CAN’ın sunum özeti aşağıdadır.

 

 
../images/haber/r1.jpg
 

TAYÇED HAKKINDA

Atık sektörü bugün itibariyle, binlerce kişiye istihdam, sanayiciye hammadde, enerji tasarrufu, ve hepimize daha yaşanabilir bir çevre oluşturan sürece gelmiştir. Bunda, AB normları çerçevesindeki yönetmeliklerimiz, çevre sorunlarını profesyonel çözümlerle destekleyen sanayicilerimiz ve elbette bizler, sektöre yön ve güç veren, çözüm üreten atık sektör temsilcilerinin payı oldukça büyüktür.

 

Son veriler ülkemizde 1.2 milyon ton/yıl endüstriyel atık olduğu yönünde. Evsel atık günde 70.000 ton, Tıbbi atık ise yılda 100.000 ton çıkmaktadır. TAYÇED olarak mevcut 17 üyemiz ile yaklaşık 5000 kişilik istihdam, 1,4 milyar $ gerçekleşmiş yatırım, 2012 yılı için 500 milyon $ ciro ve gelecek 5 yılda yaklaşık  885 milyon $ yatırım hedeflerimizle atık yönetimi sektöründe faaliyet göstermekteyiz. Yeni üyelerimizle birlikte bu rakamlar daha da artmaktadır. Halen ülkemizde atık sektörüne yaklaşık 2 milyar $ yatırım ihtiyacı olduğunu ve atık miktarı ile ilgili istatistiklere baktığımızda mevcut yatırımların ihtiyacın çok gerisinde olduğunu söyleyebiliriz.

 

-TAYÇED, atık sektörünü hem piyasaya hem kamu otoritelerine karşı temsil edilebilecek bir organizasyon olacaktır. Ayrıca, atık sektöründeki uygulama ve etik kurallarını ortaya koymak, bunun dışında derneğin imkanları çerçevesinde ileriki dönemlerde, danışmanlık, eğitim ve denetim gibi çalışmalar yapmayı planlayacağız. TAYÇED  yetenekleri ve çalışmaları ölçüsünde referans noktası olarak, atık sektörünün ve kamuoyunun güvenini kazanan etkili bir sivil toplum örgütü olacaktır.

 

-23.01.2013 Tarihinde TAYÇED olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’mıza yaptığımız tanışma ziyaretimizde, yapılabilecek bir çok ortak çalışma alanı olduğunu gördük. Yeminli Çevre Müşaviri (YÇM)  ön çalışmalar yapılacak.../images/haber/r2.jpg

 

 ·Atık yönetimi sektörü, kendi içerisindeki alt sektörler bazında, kapasite (eksik/fazla) sorunları yaşamaktadır.
·Kontrolsüz ve ciddi  fizibilitelere  dayanmayan, dönemsel karlar peşinde koşan firma sayısı her geçen gün artmaktadır.
·Sektöre danışmanlık yapma iddiasındaki, kişi ve kurumların verdiği bilgiler standart olmadığı gibi, sorunları da çözememektedir.
·Büyük miktarlardaki atıkların cüruf, döküm kumu, yangın, büyük inşaat projeleri gibi) ekonomiye kazandırılmasında yeterli mesafe alınamamıştır.
·Atık sektörü, yetersiz kamu denetiminin haricinde, yasallık ve güvenilirlik ile ilgili öz denetim mekanizmasından yoksundur.
·Sektöre giren veya faaliyette bulunan firmalar, yeni yatırımlar için, hedef ve ciddi finansman sorunları yaşamaktadırlar.
·Atık sektörünün yazılı olan ve olmayan kurumsal itibar göstergesi olacak ilkeleri oluşturulmalıdır.
·Sektörün önde gelen firmaları olarak, sektörün bugünü ve geleceğine dönük aramızdaki paylaşım arzu edilen düzeyde değildir.
·Kayıt dışı olup yönetilemeyen -dolayısıyla kontrol dışı- atıkları, atık yönetimi sistemi içine yeterince çekilememektedir.
·Atığın yönetimi ile ilgili süreçler, sektöre verdiğimiz hizmet çerçevesinde sıralı veya aşamalı olarak hepimizi ilgilendirmektedir.
·Atık yönetim hiyerarşisinin olması gerektiği gibi işlememektedir.
·Sektörün geleceğine yönelik ortak beklenti ve önerilerimizi dile getirebileceğimiz, sesimizi güçlü olarak duyurabileceğimiz ve sektörün çıkarlarını savunabileceğimiz ortak  bir zemin bulmakta zorlanmaktayız.
·İlgili kamu yönetimi nezdinde, direkt ve kapsayıcı, aynı zamanda organize olmuş ve atık sektörün genelini temsil edebilecek bir  muhatap yoktur.
·Kamuoyunun dikkatini çekecek ortak sosyal sorumluluk projeleri hazırlanıp, kamuoyunda sektörün pozitif algısının oluşturulması ve yükseltilmesi gerekmektedir.

DERNEĞİMİZİN ANA PRENSİPLERİ

-Yasallık
-Karşılıklı güven
-Duyarlılık & sorumluluk
-Paylaşım
-Centilmenlik
-Sektöre değer katmak

 “Tüm  Atık ve Çevre Yönetimi Derneği” (TAYÇED)’in tüzüğünde belirtilmiş amacı, iştigal konuları endüstriyel atıklar ve enerji üretimi amacıyla diğer atıkların yönetilmesi olan lisanslı firmaların, ülkemizde çevre duyarlılığını artırmak, atık yönetimi sektörünü geliştirmek, sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde, etkin atık yönetimi uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yapmaktır.

Amacımıza bağlı önceliğimiz, yasal olarak yönetilenden çok daha fazla olduğunu bildiğimiz, kayıt ve kontrol dışı  atıkları yasal sistemin içine çekerek, atık sektörünü büyütmek ve sözcülüğünü yapmaktır. Dernek çatısı altındaki firmalar, işbirliği ve rekabetin çağdaş bileşimi olan ortaklaşa rekabet zemininde piyasa faaliyetlerini sürdürerek sektörü büyütme gayretinde olacaklardır.

Kurucu üyelerimiz:
-İZAYDAŞ
-İSTAÇ
-PETKİM
-RECYDİA
-MSG ENERJİ
-ANEL DOĞA
-CHİMİREC AVRASYA
-REMONDİS BURCU

      Yeni üyelerimiz
-ATEN 
-ORTADOĞU ENERJİ
-LOKMAN GERİ KAZANIM
-ITC
-AŞUROĞULLARI
-ERKSAN ÇEVRE
-HEXAGON KATI ATIK
-AKADEMİ ÇEVRE
-EVCİLER KİMYA

                               Toplam  17 üye

../images/haber/r3.jpg

ATIK SEKTÖRÜ HAKKINDA
Mevcut Durum:
1) Mevzuat:
Mevzuatlar AB uyum süreci paralelinde şeffaf ve görüş alınarak hazırlanıyor. Gerektiği zaman revize ediliyor. Proaktif ve pozitif bir yaklaşım söz konusu.  Mevzuatlar arasındaki zamanla oluşan sürtünmelerde yeni planlanan sadeleştirme ve gözden geçirme (Bahar Temizliği) ile giderilecek.
2) Kapasite: 
a) Merkezi teşkilat: Yetkin, konusunda uzmanlaşan ve sektörle bir araya gelen bir yapıda kapasite gelişimini hızla tamamlıyor. Taşra teşkilatları (il çevre müdürlükleri): İl çevre Müdürlükleri uygulama ve denetimde etkin. Ancak İl çevre Md.lüğüklerinin personel sayısı yetersiz.  Yetkinliğinin artırılması gerekmektedir. Farklı bölgelerde farklı performans, farklı denetim ve uygulama derinliklerini gündeme taşımakta. Denetim etkinliğinin ve sıklığının artırılması lazım. Bakanlıkla dernek adına yapılan görüşmede önerdiğimiz Yeminli Çevre Müşaviri kavramının arkasındayız.
c) Atık yönetim ve bertaraf kapasitesi: Yeni yatırımlarla Atık bertaraf kapasitesi artmış, Atık yönetim strateji planındaki eylemler yerine adım adım getirilmektedir. Son dönemde Entegre atık yönetimi anlayışı ile atık bertaraf kapasitesinde artış gözlemlenmektedir. Ancak atık potansiyelini dikkate aldığımızda mevcut kapasitenin sorunlarımızı çözemeyeceği ortadadır.  Diğer taraftan da sektöre yatırım yapmak isteyenler gerçek atık miktarı verilerine sahip olamadıklarından ve sektörün gelecek projeksiyonunun net olarak görememe problemi nedeniyle rahat olamıyorlar” Hep bir tereddüt hali hakim  yatırımcıya
d) Atık Üreticileri: kapasite gelişiminin belli sektörlerde ve belli firmalarda daha çok geliştiğini, ancak birçok sektörün atık tipi, miktarı ve bertaraf şekline dair gelişim sürecinin henüz başlamadığı, sisteme girmediği gözlenmektedir. TABS’da yer alan firma sayısı ve bildirilen atık miktarı her sene % 20-25artmakla birlikte sistem dışı atık miktarı 500 ila 600 bin ton olarak tahmin edilmektedir.

e ) İş gücü : Kalifiye beyaz ve mavi yaka personel ihtiyacı bulunmaktadır.
f) Finansman:
 Finansman opsiyonları kısıtlı olup, çevre yatırımları ve atık yönetimi yatırımları geri ödemesi uzun vadeli ve riskli yatırım kategorisindedir. Oluşturulan olanaklar daha çok yenilenebilir enerji projelerine ayrılmaktadır. Atık yönetimi projeleri için teşvik ve yeterli finansman oluşturulmalıdır.
3) Teknoloji:
Atık yönetiminde ispatlanmış teknolojiler ile yapılan yatırımların haricinde yeni gelişen teknolojilerin ve bu teknolojilerin performanslarının ayrı takip edilmesi, ispatlanmamış, referansı bulunmayan konsept halindeki veya ömrünü tamamlamış teknolojiler veya terk edilen teknolojilere yönelik daha temkinli yaklaşım sergilenmelidir.
Öneriler:
1) Denetimlerin, izlenebilirliğin artırılması için Çevre görevlilerin etkinliğinin artırılması,  (bu doğrultuda çevre görevlisi ve çevre danışmanlık firmaları hakkında yönetmelik için görüş bildirilmiştir.)
2) Sektörde Yönetilebilen atıklar ve Yönetilemeyen atıklar şeklinde bir sınıflandırma yaparsak;
Yönetilebilen atıklar içinde iyi yönetilebilen, iyi yönetilemeyen atıklar söz konusudur. İyi uygulamaların, standartların paylaşılması ve özendirilmesi faydalı olacaktır.
Yönetilemeyen atıklar genelde bilgilendirme ve denetim eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Diğer yandan özellikle yönetilmeyen atık miktarı zamanla arttığı için ve paralel olarak artan bertaraf külfetinden dolayı ara depolarda  verilen limitlerin üzerinde ve uygunsuz koşullarda tutulmaktadır.
 Organize sanayi bölgelerinde son dönemde bir farkındalık gelişmekle birlikte yüksek maliyetlerden dolayı Bölge yönetimleri etkin çözümler üretememektedir.  Her büyük atık üreticisinin ve organize sanayinin kendi atık bertaraf tesisini oluşturmak istemesi; verimsiz yatırımlar, yüksek işletme maliyetleri, kalitesiz işletme, risk yönetimi vb. konuları da beraberinde getirmektedir. Atık yönetimi konusunda sorumlulukların ayrı tutulması izlenebilirliği sağlamaktadır. Dolayısı ile bakanlığın yapmış olduğu planlamaya uyulması daha entegre tesis kurulumu özendirilmeye devam edilmelidir.

3) Yüksek kalitede ve standartlara uygun yatırımlar özendirilmeli, standart dışı, uygunsuz ve eksik yatırımlara lisans verilmemelidir.
4) Sektörde çalışan personel- kalifiye ve eğitimli olmalı. Sertifikasyon eğitimleri düzenlenmeli. Sektörümüz açısında çevre ve iş sağlığı güvenliği standartları kılavuzu oluşturulmalıdır.

5) Belediyeler Endüstriyel ve tehlikeli atıkları uygun olmayan şekilde (gelir getirmesi nedeniyle) evsel atık ve inşaat atıkları bilerek veya bilmeyerek  depolama sahalarına kabul etmektedir. Belediyelerin Endüstriyel ve tehlikeli atıkları Evsel Düzenli Depolama sahalarına (2. Sınıf) ve hatta vahşi düzenli depolama sahalarına alınmasını önlenmesi gerekmektedir.

6) Çevre Kanununun 29 Uncu Maddesi Uyarınca Çevre Kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesine dair faaliyetlerin teşvikine dair, Atıksu Arıtma Tesislerinin Teşvik Tedbirlerinden Faydalanmasına benzer olarak, Teşvikin;  Atık bertarafı ve geri kazanımını da  içine alacak şekilde genişletilmesi talep edilmektedir. Böylece Evsel ve Endüstriyel Atık bertarafında maliyet azaltımı sağlanması, atık yönetiminden sorumlu yerel yönetimlerin bu teşvikten faydalanması, insan gücü yerine daha çok otomasyona gidilebilmesi ve daha çevreci yatırımlar yapılabilmesi, tesislerin tam kapasite ve düzenli çalıştırılması sağlanabilecektir.

7) Çevre izin ve lisans yönetmeliğinin Entegre tesis yatırımlarını da kapsayacak şekilde revize edilmelidir. Aşamalı yatırımlar veya yeni eklenen fonksiyonlar tesisin Çevre iznini GFB’ye düşürmemelidir. Ayrıca tamamlanan modüllerin çevre iznine engel olmamalıdır.